logo

    Sosyal Medyada Etik


    Murat ERMİŞ
    muratermis54@gmail.com

    İnternet üzerinden yeni medya aracılığıyla eş zamanlı paylaşıma imkân vermesi bakımından sosyal medya, özellikle mobil telefonlar sayesinde zaman ve mekân sınırlarını ortadan kaldırmıştır. İşlevi her geçen gün büyüyen ve gelişen bir mecra olarak sosyal medya, maalesef bu büyüme karşısında kurallarını ve etik ilkelerini tam olarak oluşturamamıştır. Sosyal medyanın belki de en büyük problemi, “Bu hızlı büyümesi karşısında kendi içerisinde etik kurallarını oluşturabiliyor mu?” sorusudur. Bu soruya ne yazık ki hayır cevabını veriyoruz.

    Sosyal Medya Etiği Sosyal medya, geleneksel medya gibi kontrol edilemiyor. Bunun en büyük sebebi ise kullanıcı sayısının ve buna bağlı olarak paylaşım sayısının çokluğunun yanı sıra geleneksel medyanın aksine anlık paylaşımlar yapılmasından dolayı kontrol edilememesidir. Geleneksel medya içeriklerinin belli bir kontrolden geçtikten sonra yayınlanmasına karşılık sosyal medyada böyle bir kontrol sistemi yoktur. Sosyal medya kullanıcıları, bu mecralarda bilgiye ulaşırken aynı zamanda hem içerik üreticisi, hem yazar, hem fotoğrafçı hem de yorumcusu konumundadır. Durum böyle olunca sosyal medyada ne kadar tüketici varsa o kadar da üretici var dersek çok iddialı olmayız. Geleneksel medyada yazar, fotoğrafçı, yorumcu gibi her biri ayrı uzmanlık gerektiren kavramlarla sosyal medyada karşılaşmıyoruz. Yukarıda bahsettiğim gibi sosyal medyanın yapısı gereği kullanıcılarının tamamı yazar, fotoğrafçı ve yorumcu olabiliyor. Sosyal medya mecraları sadece kişisel sosyalleşme amacıyla kullanılmış olsaydı bu problemden belki bahsedilmeyecekti ancak kişisel sosyalleşmenin dışında tüm olaylara müdahil olma isteği sosyal medyada etik sorunu karşımıza çıkarmaktadır. Gelinen noktada sosyal medya kullanıcılarının bilgi ve tecrübelerinin farklı olması ve tüm olaylara kendi perspektifinden bakması böyle bir sorunu oluşturmuştur.

    Sosyal medya tarihinin çok yeni olması sebebiyle henüz ayrıntılı bir kanuni düzenleme ve etik kurallar oluşmamıştır. Ancak sosyal medya kullanıcıları, bilinçli veya bilinçsiz olarak yaptığı paylaşımların yaptırımı olduğunu unutmamalıdır. Sosyal medya mecralarını kullanırken klavye başına geçip her istediğimiz paylaşımı yapmak başımıza dert açabilmektedir.

    Sosyal medya kullanıcıları olarak bizler bu mecranın kullanımını, ritüellerini ve etik kurallarını ne kadar biliyoruz? Sosyal medyada her istediğimizi paylaşabilir miyiz? Sosyal medyanın kanuni ve etik kurallarına ne kadar uyuyoruz? Sorularına cevap arayacağız.

    Doğru kullanıldığı zaman çok büyük olumlu etkileri olan sosyal medya olumsuz olarak kullanıldığında ise önce kendimize sonra içinde bulunduğumuz topluma büyük zarar veren bir silaha dönüşmektedir. Bu yüzden sosyal medyanın, doğru ve etik kurallar çerçevesinde bağlı olarak kullanımı önem arz etmektedir. Toplumsal ilişkilerde iletişim vazgeçilmez önemli bir unsurdur. Bir iletişim aracı olarak sosyal medya mecraları da gerek kişisel gerekse toplumsal ilişkilerde dikkatli kullanılması gereken bir dile mecburdur. Toplumsal kuralların benimsenip toplum tarafından kabullenilmesi ve toplum üzerine yerleşmesi zaman almaktadır. Oysa sosyal medya mecraları gelişen teknoloji ile o kadar hızlı ilerleme kaydetmektedir ki kendi kurallarını bile koyamamaktadır. Bir sosyal medya mecrası doğup kendi kurallarını oluşturmaya başlarken çoktan modası geçmiş oluyor. Baş döndürücü hızıyla büyüyen sosyal medya kendi dilini, kurallarını ve etik ilkelerini ne yazık ki aynı hızda oluşturamamaktadır.

    Hali hazırda çok hızlı büyüyen bir iletişim aracı olarak sosyal medya paylaşımlarının verdiği olumsuz etkilere karşı yeterince kanuni düzenleme ve yaptırım olmadığı için bu sorun bir müddet daha devam edecek gibi görünüyor. Ancak sosyal medya paylaşımlarının oluşturduğu olumsuz durumlar ortaya çıktıkça, kişilere ve topluma zararı arttıkça buna bağlı olarak kanuni düzenlemelerin de hayatımıza gireceği şüphesizdir.

    Sosyal medya tek başına iyi veya kötü olarak nitelendirilemez. Sosyal medyanın yarar – zarar dengesi tamamen kullanım odaklıdır. Bir iletişim ağı olarak sosyal medyanın kanuni düzenlemeleri ihtiyaca göre yavaş yavaş oluşsa da asıl olan sosyal medya sayfa yöneticilerinin toplumsal etiğe paralel etik kuralar oluşturmalarıdır. Sosyal medya kullanıcılarının etik konulara dikkat etmeleri aslında yine kendilerini korumaları anlamına gelmektedir.

    Günümüzde artan olumsuz sosyal medya paylaşımlarına karşılık ülkeler kendi kanuni düzenlemelerini oluşturmaya başlamıştır. Bu anlamda internet ve bilişim suçları ile mücadele yasaları yavaş yavaş hayatımıza kanuni yaptırımlar olarak girmiştir. Ülkemizde ise bu konuyla ilgili olarak 23/05/2007 tarih ve 26530 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 5651 sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun” yürürlüğe girmiştir. Sosyal medya kullanıcılarının sadece kanunlara değil toplumsal etik kurallara da dikkat ederek kişilerin hak ve özgürlüklerine, mahremiyetlerine ve kişisel bilgilerine saldırıda bulunmadan paylaşımlar yapmaları gerekmektedir.

    Murat Ermiş
    Eğitimci/Yazar

    Etiketler: » »
    Share

    İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

    • Bizim İçin Küçük, Çevremiz İçin Büyük Adımlar

      27 Mart 2020 Genel, Güncel, Haberler, Köşe Yazarları, Teknoloji

      İlçemizde Sıfır atık projesi kapsamında Şehit Hakkı Doğan Ortaokulumuz “Dünyayı İyilik Kurtaracak” sözüne inanarak atık yağ toplama projesi başlattı. İlçe koordinatörlüğü Şehit Hakkı Doğan Ortaokulumuz olan projemizde okulumuz öğretmen ve öğrencileri kurdukları “Su Melekleri” adlı grup ile atık yağların zararı konusunda bir dizi çalışma başlattılar.Su Melekleri adlı grubun,  “Bizim için küçük, çevremiz için büyük bir adım” diyerek başlattıkları atık yağ toplama kampanyasının bir de proje ortakları var.  Projenin paydaşları ilçe ...
    • Virüsün Öteki Yüzü

      25 Mart 2020 Güncel, Haberler, Köşe Yazarları, Manşet, Sağlık

      Ne güzel değerlerimiz ne güzel kültürümüz var, gurur duymamak imkansız..Yeni bir dönemle tanışıyoruz. Dünyayı etkisi altına alan bu virüs ülkeleri de değerleriyle kültürleriyle yüzleştiriyor. Yaşlısını ölüme terkeden İspanya, tedaviye bile değer bulmayan İtalya örneklerini izliyoruz. Bir de onları korumak için devletin bütün imkanlarını ayaklarına seren Türkiye örneğini gördük. Ne güzel değerlerimiz ne güzel kültürümüz var, gurur duymamak imkansız..Kapısından öylece geçip gittiğimiz yaşlılarımızın ihtiyaçlarını karşılamak için yarış...
    • Pandemi’den Sonra

      25 Mart 2020 Güncel, Haberler, Köşe Yazarları, Manşet, Sağlık

      Covid-19 virüsünün tüm dünya insanlığına öğrettikleri :1. Kapitalizmi savunan bazı ülkelerde bir anda adil insan toplumu oluşturma çabalarındaki gelişmeler,2. Medeniyet beşiği sayılan, kendilerini demokrasi ve insan hakları savunuculuğunun merkezi sayan ülkelerin yaşlılara yönelik yaklaşımlarıyla düşen maskeleri,3. Gelirlerini sırf yer altı kaynaklarının kendilerine vermiş olduğu imkanlarla ayakta tutan ülkelerin günü geldiğinde B planlarının olmayışının zararlarının farkına varmaları,4. El yıkama gibi basit hijyen önlemlerinin...
    • Sancaktepe Milli Eğitim’de Neler Oluyor ?

      16 Mart 2020 Genel, Güncel, Köşe Yazarları

      MEB Hayat  Boyu Öğrenme Genel Müdürümüz Sayın Yusuf Büyük İlçe Kaymakamımız Sayın Adnan Çakıroğlu’nu, İlçe Milli Eğitim Müdürümüz Hale Bağce Özbaş’ı  ziyaret ettiler. Genel Müdürü olduğu Hayat Boyu Öğrenmeye bağlı olan Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğümüzü de  ziyaret ederek incelemelerde bulundu. Okullarımızın ortak alanları Belediyemiz tarafından nano teknoloji ile ilaçlanarak sterilize edildi. Tüm resmi okullarımızda yapılan bu çalışmadan dolayı Sancaktepe Belediye Başkanlığımıza ve Belediyemiz Temizlik İşleri Müdürlüğüne teşekkü...